16 Ekim 2014 Perşembe

GEZEGENLER-Plüton Gezegeni

Plüton Gezegeni


Plüton Gezegeni; 13 Mart 1930'da keşfedilen, bugün "cüce gezegen" statüsünde olan Güneş Sistemi'ne dahil bir gezegendir. Güneş Sistemi'nin etrafında dönen en büyük onuncu cisim olması sebebiyle uzun bir süre gezegen olarak değerlendirilmiştir. Burada gezegen olması veya olmaması konusuna bir açıklık getirmek gerekli:

Plüton Gezegeni
Plüton Gezegeni; 1930'dan 2006'ya kadar Güneş Sistemi'nin dokuzuncu gezegeni olarak kabul edilmiştir. Fakat bu süre içinde Güneş Sistemi dışında birçok cüce gezegenin keşfedilmesiyle evrende birçok cüce gezegen olduğu anlaşılmış ve Plüton gezegeninin bir gezegen olup olmadığı tartışılmaya başlanmıştır. Öyle ki; Plüton gezegeni uydusundan ve hatta Ay'dan bile küçüktür. Güneş Sistemi'nin dışında Plüton gezegenine benzeyen birçok cismin keşfedilmeye devam etmesi üzerine 2006'da "Uluslararası Astronomi Birliği" gezegen olma koşullarını açıklamıştır ve bu kurallara Plüton gezegeni 2006'dan beri bir cüce gezegendir. Bazı araştırmacılar tarafından hala gezegen olduğu iddia edilse de uluslararası literatüre göre artık bir gezegen değildir. Resmi adı da "134340 Plüto" dur.

Plüton gezegeni; Güneş'ten 6 milyar km uzaklıktatır ve yarıçapı 3900 km dir. Kendi ekseni etrafında dönüşünü 6 gün 9 saat 17 dakikada, Güneş çevresinde dönüşünü ise 248 yılda tamamlar. Yoğunluğu dünyadan 6 kat fazladır, sarımsı renktedir ve en silik yıldızlardan bile daha sönük gözükür. Plüton gezegeninin en ilginç özelliği ise diğer gezegenlerin aksine yörüngesindeki dış eksenlilik durumu sebebiyle Güneşe Neptünden daha yakın olmasıdır. Bu olay sebebiyle bazı araştırmacılara göre Plüton gezegeni Neptünün uzakta kalmış bir uydusudur. Plüton gezegeninin yüzeyi genelde soğuk buz ve metan tabakasından oluşur ve Dünya'nın alabildiği güneş ışığının sadece %1'ini alabilmektedir. 

Uranüs'ün hareketlerindeki değişikliklerin analiz edilmesi ve yapılan hesaplamalar sonucu Uranüs'ten geride başka bir gezegen olması gerektiği şeklinde varılan sonuçla Neptün gezegeni keşfedildi. Neptün gezegeninin incelemeleri sırasında çekilen fotoğraflarda aslında Plüton gezegeninin de bir adet fotoğrafı çekilmişti fakat bu durum 1930'a kadar fark edilmedi. Bu araştırmalar ilk olarak Lowell Gözlemevinde yapıldı fakat bütün çabalara rağmen Lowell'ın 1916'daki ölümüne kadar araştırmalardan bir sonuç alınamadı. Daha sonra meydana gelen bir miras davası yüzünden bu gözlem evi 1929'a kadar işleyemedi ve Plüton gezegeninin keşfi de ertelenmiş oldu.

1929'da ise araştırmalara bırakıldığı yerden devam eden Clyde Tombaugh; 18 Şubat 1930'da Plütonun varlığını keşfetti. 13 Mart 1930'da ise Harvard Kolej Gözlemevi Plüton gezegeninin saptandığını duyurdu.

Plüton ismi Klasik Yunan Mitolojisindeki yeraltı tanrısının adıdır(Hades olarak da geçer) Gezegene bu isim; varlığı keşfedildikten sonra gözlemevine gelen binin üzerindeki isim önerilerinden birinin sahibi 11 yaşında bir Oxford öğrencisi olan Venetia Burney'e aittir. Plüton gezegeninin de yüzeyi soğuk ve yaşama dair bir iz barındırmadığı için bu ismin aklına geldiğini söylemiştir. Plüton gezegeni; Şaron, Nix, Hydra, P4 ve P5 olmak üzere 5 doğal uyduya sahiptir.
Share:

0 yorum:

Yorum Gönder