22 Eylül 2014 Pazartesi

Beyin Kapasitesini En İyi Kullanma Sanatı

Beyin Kapasitesini en iyi Kullanma Sanatı



Ağırlığı insan vücudunun % 2'si kadar olan beyin, yaklaşık 1.4 kg. Beynimizde yaklaşık 120 milyar hücre bulunuyor. “Nöron” dediğimiz bu hücreler, beyni meydana getiriyor. Vücuda giren oksijenin % 25'ini ve glikozun çoğunu beyin tüketir. Kanarya beyninde hücreler arası bağlantı bir-iki iken insan beyninde iki bin-on bin arasındadır.(1)
İki yarım küreden oluşan beyin, yegâne öğrenme aracıdır ve dünyanın en gelişmiş öğrenme aletidir.
Beynimizdeki 120 milyar nörondan her biri, 10 bin sinir hücresiyle bağlantı kuruyor.
Beyinde sinir hücreleri arasında 10 katrilyonluk sinir ağı örülüyor.
Sadece kulağa binlerce sinir teli giriyor.
Beyne giren ve çıkan sinir teli sayısı dört milyonu buluyor.
Beynin içindeki sinir hücreleri arasındaki bağlantı, dış bağlantılardan milyon defa daha fazla.
Her sinir hücresi saniyede 300 akımı iletiyor.
Beyin her saniyede sinir tellerinden gelen 750 milyon uyarıyla ilgileniyor.
Beyne giren uyarı 100 milyon ise çıkan 50 milyonu buluyor.(2)
Her dakika beynimizde milyonlarca kimyasal reaksiyon meydana geliyor.
Beyin bu kadar çok görevle nasıl başa çıkıyor? Yakın zamana kadar bunlar bilinmiyordu. Bugün de beyin birçok alanda gizemini koruyor. Protein, karbonhidrat ve su gibi ölü gıdalarla beslenen beyin hücrelerinin düşünmesi, hayal kurması, öğrenmesi, bilgiyi depolaması, bütünüyle mucizedir. Beyin, cömert Rabbimizin bize en büyük ihsanıdır. Beyinsiz insan vücudu, biyolojik bir varlıktan ibarettir. Beyin ve kalp sayesinde insan, Rabbine muhatap ve yeryüzünün halifesi olma liyakatini kazanıyor.
Beyin, sinir hücreleri arasındaki bağlantılarla, dış dünyanın farkına varıyor, sinaptik bağlantılar sayesinde öğreniyor ve sinir hücreleriyle düşünüyor...
Yeni beyin araştırmaları, bugüne kadar bilinenlerin aksine beynimizin çok daha fazla ve muazzam öğrenme kapasitesine sahip olduğunu ortaya koydu.
Dâhilerin bile beyin kapasitelerini % 10-15 oranında kullandığı tahmin ediliyor.
Ortalama insan, beyin kapasitesinin belki de % 1'ini kullanıyor. O muazzam öğrenme hazinesi kullanılmıyor.
California Üniversitesi öğretim görevlisi Prof. Robert Ornstein, beynin çeşitli bölümlerinin fonksiyonlarını araştırdı, beynin çalışma biçimini ve öğrenme kapasitesini aydınlattı. Elde edilen bulgular, insanı hayrete düşürecek nitelikte...
Beynimiz, fonksiyonları itibarıyla dört bölümden meydana geliyor: Sağ beyin, sol beyin, üst beyin, alt beyin...
Sağ ve sol beyin denince sağ ve sol üst beyni kastediyoruz. Şuur, entelektüel beyin, zekâ, mantık gibi veriler, üst beynin fonksiyonlarıdır.
Alt beyin bilinç altını kontrol eder. Vücudumuzun günlük fonksiyonları ona bağlıdır. Vücut ısısının kontrolü, kimyasal dengeler, tansiyon, sindirim sistemi, duyguların kontrolü alt beyne aittir. Biz uyurken de alt beyin çalışır.
Bazı deneyler göstermiştir ki üst beyin, alt beyni programlayabiliyor; zihin yeteneği, motivasyon ve iradeyi etkiliyor. Bu bakımdan insanın kendini olumlu kurgulaması, iyimser düşünmesi, bir şeyi gerçekleştireceğine inanması çok önemli.
Sanıldığı gibi beynin her bölümünün kendine mahsus görevleri yok. Her beyin bölümünün yaptığı görevler var, ancak beynin bütün bölümleri birbiriyle bağlantılı. Başarılı ve zeki insanlar, beyinlerinin bütün bölümlerini daha verimli, daha koordineli ve birlikte kullanan insanlar.
Sol beyin şu faaliyetleri yapar:
1. Konuşma ve okuma faaliyetlerini yürütür.
2. Mantıklı düşünmeyi sağlar.
3. Eleştirir.
4. Yazmak işlemlerini yürütür.
5. Matematik işlemleri yapar.
6. Ölçme ve değerlendirme işlemleri yapar.
7. Anlatılanları öğrenir, bilgiyi depolar, tecrübeleri biriktirir.
8. Analiz, sentez ve değerlendirme yapar.
9. Kuralcıdır. Kanun, tüzük, yönetmelik ve kuralları öğrenir. Bunlara uymayı sağlar. Bu sebeple yeniliklere kapalıdır, sınırlar koyar. Aşırı kullanılması hâlinde tutucudur.
10. Yeniliklerden korkar. Rahat düşkünüdür.
11. Gerçek ile hayal ve fanteziyi ayırır. Sağ beyni kontrol eder.
12. Değişimlere karşı koyar, karşı fikirlerle çarpışır.
Yapılan testler, sol beynin analiz, sayılar, konuşma ve matematik işlemler konusunda çok iyi çalıştığını ortaya koydu. Sol beyin mantıklı çalışıyor.(3)
Sol beyin, sağ beyinle birlikte kullanılırsa bizi korur, geliştirir, öğrenmeyi sağlar. Sol beyin insana hâkim olursa yeniliklere kapalı, karşı fikirlere düşman ve tutucu bir insan ortaya koyar. Mevcut durumu koruma iç güdüsüyle hareket ettiği için yenilik düşmanı olur. Rahat düşkünü olması da yeniliklere kapıları kapamasına sebep olmaktadır.
Sağ beyin şu faaliyetlerde bulunur:
1. Buluş ve icat yapar, sezgicidir.
2. Yenilikçidir, yenilikler tasarlar.
3. Hayal kurar. Hayal, projelere açılan kapıdır. Hayal edemeyen insan, proje geliştiremez.
4. Müzik ve ritmle ilgilenir.
5. Renklerle ilgili faaliyetleri yönetir.
5. Duygusal faaliyetlerde bulunur.
6. Soyut algılamalarda bulunur.
7. Resim yapar, fotoğraf çeker. Mimariyle uğraşır.
8. Dramatize çalışması yapar. Pandomim ve tiyatro yapar.
9. Rüya görür, onları düzenler.
10. Problem çözücü matematikle ilgilenir. Hayatın problemlerine çözüm üretir. Problemlerle karşılaşınca devreye girer ve çözüm üretir.
11. Çocuk gibi hürdür, sınır ve kural tanımaz.
12. Saf ve temizdir, bu sebeple aldatılabilir. Ön yargısızdır.(4)
Sağ beyin, inanç ve hayallerin etkisinde duygusal çalışıyor. Bilgileri bütün olarak öğreniyor. Bilgileri sırayla öğrenen sol beyne göre daha etkili öğrenme gücüne sahip. Hayal kurmak, mucitlerin, romancıların ve hikâyecilerin en güçlü olduğu yön.
Mucitler, keşif yapanlar, yeni buluşlar yapanlar da beyinlerinin sağ yarım küresini etkili ve verimli bir şekilde kullanıyor. İnsanın üretken olabilmesi, beyninin sağ bölümünü verimli kullanabilmesine bağlıdır.
Bilgiye ulaşmak, artık çok daha kolay. Önemli olan, yenilik, buluş ve icat yapmak. Bu da hayal kurmaktan, farklı düşünmekten geçiyor. Bunun için de beynin sağ yarım küresinin etkili ve verimli kullanılması gerekiyor. Hatta sağ beyni, kuralları bilen, tecrübe biriktiren, rahata düşkün sol beynin sınırlayıcılığına karşı korumak gerekir. Sürekli yeni şeyler öğrenerek ve yenilikler düşünerek onu geliştirmeli.
En zeki ve en becerikli insanlar, beyinlerinin iki yarım küresini de etkili ve verimli kullanabilen insanlardır. Beyninin bir yanını kullanmak üzere eğitilen insanlar, beynin öteki yarım küresini kullanamıyorlar.
Beynin kuvvetli yarım küresi, diğer yarım küreyle birlikte çalışmaya teşvik edildiği zaman, sonuçta genel yetenek ve etkide büyük artış oluyor. Beynin iki yanını kullandığınız zaman, verimlilik iki kat artmıyor, aksine kat kat artıyor.
BEYİN KAPASİTENİZİ NASIL
DAHA ETKİLİ KULLANABİLİRSİNİZ?
Beynimizi en etkili ve verimli kullanmanın yolu artık belli. Her iki yarım küreyi birlikte ve en verimli şekilde kullanmak gerekiyor.
Okulda öğretmenler bize matematik, Türkçe, sosyal bilgiler, fen bilgisi vb. dersleri öğretiyorlar. Sundukları bilgileri öğrenmemizi istiyorlar; soru cevap ve test teknikleriyle bilginin öğrenilip öğrenilmediğini ölçüyorlar.
Eğitim sistemi sol beyni bir oranda geliştiriyor. Biz sağ beyin yarım küremizi de eğitime dâhil etmeliyiz.
Sağ beyni geliştirebilmek için şu faaliyetler yapılmalı:
1. Gezi, gözlem ve araştırmalar yapılmalı.
2. Kitap okumalı, okunanlar zihinde canlandırılmalı.
3. Resim, grafik, şema yapılmalı.
4. Öğrenilenleri resimlemeli.
5. Haritayla ders çalışmalı.
6. Şiir, hikâye ve masal yazmalı, roman tasarlamalı.
7. Hayal kurmalı ve yeni şeyler düşünmeli, yenilikler tasarlamalı.
8. Öğrendiklerini uygulamalı. Deney yapmalı.
9. Müzik dinlemeli ve enstrüman çalmalı.
10. Hayatın karşına çıkardığı problemlere çözüm üretmeli.
11. Dramatizasyon çalışmaları yapmalı. Şiir okumalı, tiyatro çalışmalı. Pandomim öğrenmeli...
12. Vücut dilini kullanmayı öğrenmeli ve vücut dilini geliştirmeli.
Dipnotlar::1. Soyut Düşünme ve Beynin Sırları, Prof. Nevzat Tarhan, Okur Yazar dergisi, Mart 2004. 2. Lernen, Gehirnforschung und die Schule des Lebens, Prof. Manfred Spitzer, s. 53. 3. Aklını En İyi Şekilde Kullan, Tony Buzan, Arion, s. 26, 2001, İstanbul. 4. Neden Öğretemiyoruz?, Prof. Osman Çakmak, Zafer dergisi, Kasım 2003, s. 42; Beyin Yarım Kürelerinin Gizemi, Alp Boydak, Beyaz Yayınları, 2004 İstanbul.


Share:

0 yorum:

Yorum Gönder